Wat Doet Proteine Voor Ons Lichaam en Waar is Proteine Goed Voor?

Introductie

Eiwitten — of proteïnen, zoals ze ook wel worden genoemd — zijn een van de meest besproken onderwerpen in de wereld van voeding en supplementen. En dat is niet zonder reden, want eiwit is een bouwsteen die in vrijwel elk weefsel van het lichaam voorkomt: van spieren en botten tot kraakbeen, huid en bloed.

Het lichaam heeft eiwitten nodig voor tal van fysiologische processen. Dat maakt eiwit tot een interessant onderwerp om wat beter te begrijpen — want veel mensen weten wel dát het belangrijk is, maar niet precies waarom.

In dit artikel gaan we dieper in op wat proteïne precies doet in het lichaam en welke rol het speelt in een gevarieerd eetpatroon.

Wat is proteïne?

Eiwitten, ook wel proteïnen genoemd, zijn voedingsstoffen die het lichaam gebruikt voor een grote verscheidenheid aan fysiologische processen. Hoeveel eiwit iemand dagelijks verbruikt, verschilt per persoon en hangt onder andere af van gewicht, geslacht, leeftijd en lichaamssamenstelling.

Eiwitten zijn opgebouwd uit kleinere bouwstenen: de aminozuren. Wanneer je eiwitrijke voeding eet, breekt het spijsverteringssysteem deze eiwitten af tot losse aminozuren. Er zijn ongeveer 20 verschillende aminozuren, die je kunt verdelen in drie groepen. De niet-essentiële aminozuren kan het lichaam zelf aanmaken. De essentiële aminozuren moet je via voeding binnenkrijgen, omdat het lichaam ze niet zelf produceert. Daarnaast zijn er semi-essentiële aminozuren, die het lichaam onder bepaalde omstandigheden niet zelf kan aanmaken.

Die aminozuren gebruikt het lichaam vervolgens voor de opbouw van nieuwe eiwitstructuren — zoals in spieren en botten — en voor de aanmaak van verbindingen zoals enzymen en hormonen. Onder bepaalde omstandigheden kunnen aminozuren ook worden ingezet als energiebron.

Beste bronnen van proteïne

Hoogwaardige eiwitbronnen zijn onder andere vis, gevogelte (zoals kip en kalkoen), eieren en zuivelproducten. Vlees is het rijkst aan eiwit: 20 tot 30%.

Maar we kunnen ook veel eiwitten uit plantaardige bronnen halen, zoals tofu, noten, zaden, peulvruchten (bonen, erwten, linzen) en granen (tarwe, rijst, maïs).

Het eiwit uit sommige plantaardige producten is soms moeilijker te verteren. Voldoende essentiële aminozuren en goede verteerbaarheid bepalen samen de eiwitkwaliteit.

Proteïnen en lichaamsbeweging

Eiwit en lichaamsbeweging worden al decennialang in één adem genoemd. Spierweefsel bestaat voor een groot deel uit eiwitten, en bij lichaamsbeweging vinden er voortdurend processen plaats waarbij eiwitstructuren worden afgebroken en opnieuw opgebouwd.

Sporters en atleten hebben soms een andere eiwitbehoefte dan mensen met een overwegend zittende levensstijl. Dat verschil hangt af van de intensiteit van de inspanning, het lichaamsgewicht en het type sport.

Hoeveel eiwit heb je nodig?

De hoeveelheid eiwit die iemand dagelijks verbruikt, hangt af van verschillende factoren, waaronder gewicht, geslacht, leeftijd en activiteitenniveau. Er bestaat geen universeel antwoord — de eiwitbehoefte verschilt per persoon.

Zo hebben ouderen doorgaans een andere eiwitbehoefte dan jongere volwassenen, onder andere door veranderingen in lichaamssamenstelling die met veroudering gepaard gaan. Ook voor vegetariërs en veganisten is het interessant om te weten dat plantaardige eiwitbronnen soms een ander aminozuurprofiel hebben dan dierlijke bronnen. Baby’s hebben in verhouding tot hun lichaamsgewicht een andere eiwitbehoefte dan volwassenen, die bovendien verandert gedurende het eerste levensjaar.

Sporters en mensen die regelmatig aan krachttraining doen hebben soms een andere eiwitbehoefte dan mensen met een zittende levensstijl. Voor persoonlijk advies over eiwitinname is een diëtist de aangewezen persoon.