Is Honing Gezond? Samenstelling, Gebruik en Veiligheidsinformatie
Honing is een door honingbijen geproduceerde suikerrijke vloeistof op basis van bloemennectar, en wordt al eeuwenlang traditioneel gebruikt als voedingsmiddel en natuurlijke zoetstof in uiteenlopende culturen wereldwijd. De samenstelling bestaat voor circa 80 procent uit koolhydraten — voornamelijk fructose en glucose — aangevuld met water, enzymen, polyfenolen en kleine hoeveelheden mineralen. Koolhydraten dragen bij aan de normale energiestofwisseling van het lichaam; dit is de enige door de EFSA goedgekeurde claim die van toepassing is op honing als voedingsmiddel. Rauwe, onbewerkte honing heeft een complexere samenstelling dan geraffineerde tafelsuiker, waarbij de exacte inhoud afhankelijk is van de botanische herkomst — de plant of planten waarvan bijen de nectar hebben verzameld. In dit artikel lees je wat er wetenschappelijk bekend is over honing, hoe de samenstelling verschilt per variant en waar je op dient te letten bij gebruik en aankoop.
Samenstelling van honing: wat zit er in?
Honing bestaat uit een mengsel van stoffen waarvan de exacte samenstelling varieert per honingsoort en botanische herkomst. De hoofdbestanddelen zijn fructose en glucose, die samen goed zijn voor circa 70 tot 80 procent van de droge stof. Naast deze enkelvoudige suikers bevat rauwe honing van nature de enzymen diastase, invertase en glucoseoxidase, polyfenolen zoals flavonoïden en fenolzuren, sporen van B-vitamines, en mineralen waaronder kalium, magnesium en calcium.
De concentraties van deze stoffen zijn doorgaans klein en dragen per portie van circa 5 tot 7 gram niet significant bij aan de aanbevolen dagelijkse inname van vitamines of mineralen. Toch verschilt de samenstelling van rauwe honing inhoudelijk van geraffineerde tafelsuiker, dat nagenoeg uitsluitend uit sacharose bestaat en geen van bovengenoemde micronutriënten bevat. De Mayo Clinic omschrijft honing als een product dat naast suikers ook andere stoffen bevat, en classificeert honing als “generally safe for adults and children older than age 1.”
De smaak, kleur en samenstelling van honing variëren sterk per soort. Bekende varianten zijn acacia, kastanje, heide, linde, tijm en boekweit. Manukahoning, afkomstig van de manukastruik (Leptospermum scoparium) in Nieuw-Zeeland, onderscheidt zich door een hoge concentratie methylglyoxal (MGO) en wordt hieronder apart besproken.
Rauwe honing versus bewerkte honing
Niet alle honing is gelijk. De verwerking na het oogsten heeft invloed op de uiteindelijke samenstelling. Rauwe, onbewerkte honing wordt minimaal verwarmd en gefilterd, waardoor de van nature aanwezige enzymen, polyfenolen en stuifmeelresten grotendeels intact blijven. Commercieel bewerkte honing — zoals die in veel supermarkten verkrijgbaar is — wordt doorgaans gepasteuriseerd bij hogere temperaturen, waarbij een deel van de hittelabiele bestanddelen verloren gaat.
| Kenmerk | Rauwe honing | Bewerkte honing (supermarkt) | Geraffineerde tafelsuiker |
|---|---|---|---|
| Bewerking | Minimaal, ongepasteuriseerd | Gepasteuriseerd, gefilterd | Sterk bewerkt |
| Enzymen | Aanwezig (hittelabiel) | Grotendeels afgebroken | Afwezig |
| Polyfenolen | Aanwezig | Verminderd | Afwezig |
| Stuifmeel | Aanwezig | Grotendeels gefilterd | Afwezig |
| Koolhydraten | Circa 80% | Circa 80% | 100% (sacharose) |
| Botanische herkomst | Traceerbaar | Vaak mengsel, moeilijk traceerbaar | Niet van toepassing |
Voor wie de volledige, onbewerkte samenstelling wil bewaren, is rauwe honing de meest logische keuze. Het assortiment rauwe honing bij Spiruella omvat zowel enkelvoudige varianten als bijzondere soorten zoals manukahoning.
Wat zegt wetenschappelijk onderzoek over honing?
Honing wordt wetenschappelijk onderzocht voor verschillende toepassingen. De onderstaande samenvatting is gebaseerd op gepubliceerd onderzoek, waaronder de evaluatie van de Mayo Clinic (gepubliceerd januari 2026), en vermeldt uitsluitend wat in onderzoek is onderzocht — niet wat als vastgesteld resultaat mag worden gecommuniceerd op grond van de geldende EFSA-regelgeving.
Hoestklachten bij kinderen. In meerdere studies is honing onderzocht als middel bij nachtelijke hoest bij kinderen ouder dan 1 jaar. De Mayo Clinic beschrijft dat honing mogelijk de frequentie van hoest bij kinderen ouder dan 1 jaar kan verminderen, maar stelt tevens dat onderzoek bij volwassenen geen duidelijk voordeel ten opzichte van andere middelen heeft aangetoond. Honing is uitsluitend traditioneel ingezet bij kinderen ouder dan 1 jaar; voor kinderen jonger dan 1 jaar is gebruik gecontra-indiceerd vanwege het risico op infantiel botulisme (zie veiligheidsinformatie).
Wondbehandeling. Medische-grade honing — honing die volgens strikte protocollen is gereinigd en gecertificeerd voor klinisch gebruik — wordt in de medische zorgomgeving onderzocht en toegepast bij wondbehandeling, waaronder brandwonden en diabetische voetulcera. De Mayo Clinic beschrijft dit gebruik van medische-grade honing als een erkende toepassing in klinische context. Het gebruik van gewone voedingshoning voor wondbehandeling valt buiten de medische context en dient altijd in overleg met een arts te worden besproken.
Seizoensallergieën. Wetenschappelijk onderzoek heeft tot op heden niet aangetoond dat het gebruik van honing seizoensallergiesymptomen vermindert.
De Mayo Clinic merkt op dat resultaten kunnen variëren omdat honing niet door de FDA wordt gereguleerd. In de EU geldt dat de EFSA voor honing als voedingsmiddel geen specifieke gezondheidsclaims heeft goedgekeurd anders dan de algemene claim dat koolhydraten bijdragen aan de normale energiestofwisseling van het lichaam.
Honing als zoetstof: vergelijking met geraffineerde suiker
Een praktische reden om honing te gebruiken in plaats van geraffineerde suiker is het verschil in samenstelling en relatieve zoetkracht. Honing bevat circa 300 kcal per 100 gram, tegenover circa 400 kcal per 100 gram voor tafelsuiker. Honing is van nature zoeter dan tafelsuiker door het hoge fructosegehalte, waardoor doorgaans een kleinere hoeveelheid volstaat voor een vergelijkbare zoetheid in thee, yoghurt of gebak.
De glycemische index van honing bedraagt ongeveer 50, tegenover circa 65 tot 80 voor geraffineerde suiker. Dit betekent dat honing de bloedsuikerspiegel relatief langzamer laat stijgen, hoewel honing nog steeds een koolhydraatrijke zoetstof is die met mate geconsumeerd dient te worden. Voor personen met diabetes wordt geadviseerd een arts of diëtist te raadplegen voordat honing structureel aan de voeding wordt toegevoegd.
Honing is een van de natuurlijke zoetstoffen in het assortiment van Spiruella, naast alternatieven zoals groene stevia, yacon, lucuma en carobepoeder.
Manuka honing: een bijzondere honingvariant
Manuka honing is een monoflorale honing afkomstig van de manukastruik (Leptospermum scoparium), inheems in Nieuw-Zeeland. Deze honingsoort onderscheidt zich van andere soorten door een hoge concentratie methylglyoxal (MGO), een bioactieve verbinding die van nature voorkomt in de nectar van de manukastruik. Het MGO-gehalte wordt uitgedrukt in een gradatie van 100+ tot 1500+ en wordt per batch getest door onafhankelijke, IANZ-geaccrediteerde laboratoria in Nieuw-Zeeland. Hoe hoger de MGO-gradatie, hoe zeldzamer en kostbaarder de honing.
Manuka honing heeft een karakteristiek, intensief smaakprofiel dat wordt omschreven als aards, vol en licht karamelachtig. Een uitgebreide toelichting op de eigenschappen, MGO-gradaties en het gebruik van manukahoning vind je in het blogartikel Manuka Honing — De Sterkste Honing Ter Wereld. Meer over de botanische achtergrond van de manukastruik lees je in het artikel over de manukaplant (Leptospermum scoparium). Het volledige assortiment van Manuka Health NZ bij Spiruella loopt van MGO 100+ voor dagelijks gebruik tot de Manuka honing MGO 1000+ voor wie een hogere gradatie zoekt.
Bijenproducten
Bijenproducten
Bijenproducten
Honing in thee
Honing wordt traditioneel gebruikt als zoetstof in thee en is een eeuwenoud gebruik dat voorkomt in uiteenlopende voedingstradities wereldwijd. Een praktisch aandachtspunt bij het bereiden van honingthee is de temperatuur: de enzymen in rauwe honing, zoals diastase, zijn hittelabiel en breken significant af bij temperaturen boven circa 40 tot 45 graden Celsius. Voor wie de volledige, onbewerkte samenstelling van rauwe honing wil bewaren, is het aan te raden de honing pas toe te voegen nadat de thee is afgekoeld tot circa 40 tot 50 graden Celsius.
Een uitgebreid artikel over honingthee — inclusief een vergelijkingstabel van honingsoorten bij verschillende theesoorten, het ideale temperatuurmoment en een stap-voor-stap recept — vind je in het blogartikel Honing Thee: Zoet Genot met Gezonde Voordelen.
Honing combineren met Shilajit
Een combinatie die onder gebruikers steeds meer aandacht krijgt, is honing gecombineerd met Shilajit — een mineraalrijke, harsachtige substantie afkomstig uit berggebieden zoals de Himalaya, die binnen de Ayurvedische traditie al eeuwenlang wordt gebruikt. Shilajit heeft van zichzelf een uitgesproken aardse en bittere smaak, die niet voor iedereen direct aangenaam is. Gebruikers beschrijven dat honing — en met name manukahoning — de smaakbeleving van Shilajit aanzienlijk aangenamer maakt en de inname vereenvoudigt.
Bij Spiruella zijn twee producten verkrijgbaar waarbij honing en Shilajit al samengebracht zijn: de Honing met Ashwagandha en Shilajit (350 gram, Mountaindrop) en de Honing (Kastanje) 325 gram met Mumijo Shilajit (Mountaindrop). Zo is de combinatie direct klaar voor gebruik, zonder dat je beide afzonderlijk hoeft af te meten en te mengen.
Ayurvedisch Indiase Geneeswijze
Honing (Chestnut) 325 gram met 25gr Mumijo Shilajit (Mountaindrop) Raw
Hoe gebruik je honing?
Honing is veelzijdig inzetbaar in de dagelijkse voeding. Als zoetstof in thee of koffie verdient rauwe honing de voorkeur boven geraffineerde suiker, waarbij de honing pas na afkoeling wordt toegevoegd om de enzymen te bewaren. In yoghurt, havermout of smoothies kan een theelepel honing als smaakmaker worden gebruikt. Honing werkt ook goed in hartige toepassingen zoals marinades of dressings. Als vervanging voor suiker in bakrecepten geldt als indicatie dat je 50 tot 75 procent van de suikerhoeveelheid kunt aanhouden, vanwege de hogere zoetkracht van honing. Bewaar honing altijd op een koele, donkere plek en sluit de verpakking goed af; een maximale bewaartemperatuur van 25 graden Celsius wordt aanbevolen.
Veiligheidsinformatie en contra-indicaties
Honing is bij de meeste volwassenen en kinderen ouder dan 1 jaar goed verdragen als onderdeel van een gevarieerd en uitgebalanceerd voedingspatroon. Er zijn echter een aantal aandachtspunten waarmee rekening gehouden dient te worden.
Honing is niet geschikt voor kinderen jonger dan 1 jaar. Honing kan sporen bevatten van Clostridium botulinum, die in het nog niet volledig ontwikkelde darmstelsel van zuigelingen kunnen uitgroeien tot toxineproducerende bacteriën en infantiel botulisme kunnen veroorzaken. Dit geldt voor alle soorten honing, inclusief rauwe en manukahoning.
Personen met een bekende allergie voor bijenpollen dienen voorzichtig te zijn met rauwe honing, omdat stuifmeelresten aanwezig kunnen zijn. De Mayo Clinic beschrijft mogelijke allergische reacties — waaronder ademhalingsklachten, duizeligheid, zweten en onregelmatige hartslag — als zeldzame maar ernstige verschijnselen bij een bijenpollenovergevoeligheid.
Honing is van nature rijk aan koolhydraten en kan de bloedsuikerspiegel beïnvloeden. Personen met diabetes wordt geadviseerd hun arts of diëtist te raadplegen alvorens honing structureel aan de voeding toe te voegen.
Personen die het medicijn fenytoïne (Dilantin) gebruiken, dienen voorzichtig te zijn. De Mayo Clinic beschrijft dat gelijktijdig gebruik van fenytoïne en honing het risico op bijwerkingen van fenytoïne kan verhogen. Raadpleeg bij gebruik van medicijnen altijd een arts of apotheker voordat je honing als supplement gebruikt.
De meest voorkomende bijwerkingen van honing zijn misselijkheid, buikpijn en braken. Bij huidcontact kan honing bij gevoelige personen een lichte prikkelende reactie veroorzaken.
Rauwe honing kopen bij Spiruella
Bij Spiruella is een geselecteerd assortiment rauwe honing verkrijgbaar, geselecteerd op zuiverheid, botanische herkomst en smaakprofiel. Het assortiment omvat enkelvoudige rauwe honingvarianten en het volledige assortiment van Manuka Health NZ, van MGO 100+ voor dagelijks gebruik tot MGO 1500+ voor wie een uitzonderlijk hoge concentratie methylglyoxal zoekt.
Veelgestelde vragen
Wat is honing en hoe wordt het geproduceerd?
Honing is een suikerrijke vloeistof die honingbijen produceren uit bloemennectar door middel van enzymatische processen. De samenstelling bestaat voornamelijk uit fructose en glucose, aangevuld met enzymen, polyfenolen, mineralen en water. De exacte samenstelling varieert per botanische herkomst.
Is honing gezonder dan suiker?
Honing heeft een complexere samenstelling dan geraffineerde tafelsuiker en bevat van nature enzymen, polyfenolen en kleine hoeveelheden mineralen. De glycemische index van honing (circa 50) is lager dan die van tafelsuiker (circa 65 tot 80). Beide zijn echter suikerrijke producten die met mate geconsumeerd dienen te worden. Koolhydraten — aanwezig in zowel honing als suiker — dragen bij aan de normale energiestofwisseling van het lichaam.
Wat is het verschil tussen rauwe honing en gewone honing?
Rauwe honing is minimaal bewerkt en ongefilterd, waardoor de van nature aanwezige enzymen, polyfenolen en stuifmeelresten grotendeels intact blijven. Commercieel bewerkte honing wordt doorgaans gepasteuriseerd bij hogere temperaturen, waarbij een deel van de hittelabiele bestanddelen verloren gaat.
Is honing geschikt voor baby’s?
Nee. Honing is niet geschikt voor kinderen jonger dan 1 jaar vanwege het risico op infantiel botulisme door sporen van Clostridium botulinum. Dit geldt voor alle soorten honing.
Wat is manuka honing en wat maakt het bijzonder?
Manuka honing is een monoflorale honing afkomstig van de manukastruik (Leptospermum scoparium) in Nieuw-Zeeland. Het onderscheidt zich door een hoge concentratie methylglyoxal (MGO), uitgedrukt in een gradatie van 100+ tot 1500+. Meer informatie vind je in het artikel Manuka Honing — De Sterkste Honing Ter Wereld.
Op welke temperatuur voeg je honing toe aan thee?
Voeg honing pas toe aan thee die is afgekoeld tot circa 40 tot 50 graden Celsius. Bij hogere temperaturen worden de hittelabiele enzymen in rauwe honing afgebroken. Zie ook het artikel Honing Thee: Zoet Genot met Gezonde Voordelen.
Hoeveel honing mag je per dag gebruiken?
Er is geen vastgestelde maximale dagelijkse inname voor honing als voedingsmiddel. Als indicatie hanteren veel gebruikers 1 tot 2 theelepels per dag (circa 5 tot 15 gram). Honing is een koolhydraatrijke zoetstof die met mate geconsumeerd dient te worden. Personen met diabetes raadplegen bij voorkeur een arts of diëtist.
Wat is de combinatie van honing met Shilajit?
Honing wordt door sommige gebruikers gecombineerd met Shilajit, een harsachtige substantie uit berggebieden met een lange gebruiksgeschiedenis in de Ayurveda. Gebruikers beschrijven dat honing de uitgesproken, aardse smaak van Shilajit aangenamer maakt. Bij Spiruella zijn twee kant-en-klare combinatieproducten verkrijgbaar. Meer informatie over Shilajit lees je in het artikel Shilajit: wat is het, hoe gebruik je het en waar let je op?.
Eventuele gezondheidsclaims, gemaakt op basis van plantaardige inhoudsstoffen, zijn op het moment van schrijven van deze blog nog in behandeling bij de EFSA. In het kader van de Europese wetgeving omtrent gezondheidsclaims mogen wij op onze website niet vermelden voor welke toepassing je dit supplement precies kunt gebruiken. Voedingssupplementen en bijzondere voedingsmiddelen zijn een aanvulling op en geen vervanging van een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde levensstijl. Raadpleeg bij vragen over jouw persoonlijke gezondheid altijd een arts, apotheker of diëtist. Uiteraard mogen wij u wel voorzien van persoonlijk advies. Neem dan ook gerust contact met ons op per e-mail aan info@spiruella.nl of maak gebruik van ons contactformulier. Wij helpen u graag verder.
Over de auteur
Mijn naam is Ambra Marcucci, een SEO-copywriter met meer dan zes jaar ervaring en een PhD in Psychologie. Ik speel American football op het hoogste niveau in Amerika en flag football voor het Italiaanse nationale team. Naast deze activiteiten draag ik mijn steentje bij als bestuurslid van de AFBN, waar ik help bij de ontwikkeling van American football in Nederland.
Als vast onderdeel van mijn routine ben ik altijd bezig met mijn gezondheid en welzijn, om zowel op het veld als daarbuiten mezelf van de beste kant te laten zien.
Vragen of feedback? Stuur me gerust een berichtje.
Instagram: @ambramarcucci
Sportieve groetjes, Ambra
Boost je gezondheid & energie met superfoods